توقیف اموال
| نوشته شده توسط سید حسین عبدالله زاده |
|
آنچه که از توقیف اموال منقول و غیرمنقول باید بدانید در قانون اجرای احکام مدنی توقیف اموال منقول و غیر منقول تفاوت های دارد که برای آگاهی در ادامه همین بحث توضیحاتی ارائه خواهد شداموال منقول به اموالی اموالی هستند که به راحتی می شود آنها را از محلی به محل دیگر انتقال داد بدون اینکه نیاز به تخریب و یا انجام کاری دیگری برای انتقال باشد (مثلا ماشین- موتور یا اسباب و اثاثیه منزل) در کل هر شی و جنسی که قابل حمل کردن باشد
به چه اموالی منقول گفته می شود
اموال منقول اموالی هستند که به راحتی می شود آنها را از محلی به محل دیگر انتقال داد بدون اینکه نیاز به تخریب و یا انجام کاری دیگری برای انتقال باشد (مثلا ماشین- موتور یا اسباب و اثاثیه منزل) در کل هر شی و جنسی که قابل حمل کردن باشد اموال منقول محسوب می شود اموال غیرمنقول نیز به اموالی گفته میشود که نمیتوان آنها را از محلی به محل دیگر منتقل کرد، به صورتی که در خود مال یا محل استقرارش، صدمهای وارد نشود. برای مثال، دیوار، ساختمان و زمین، مال غیرمنقول محسوب میشوند. نحوه توقیف اموال و مقررات مربوط به آن پس از صدور حکم قطعی دادگاه و ارسال اجراییه به اجرای احکام ، محکوم له (شاکی) در خواست توقیف مال محکوم علیه را می نماید و پس از آن مامور اجرای حكم باید بدون تاخیر نسبت به توقیف اموال محكومعلیه اقدام كند. فرقی نمیكند كه این اموال در حوزه دادگاه صادركننده اجراییه باشد یا در حوزه دادگاه دیگر، زیرا اگر مال در حوزه دادگاه دیگری واقع شده باشد، توقیف آن را از قسمت اجرای احکام آن دادگاه میتوان درخواست كرد (با اعطائ نیابت قضایی به اجرای احکام دادگاهی که مال در آن موجود می باشد انجام می گیرد ) باید توجه داشت كه از اموال محكومعلیه به اندازهای توقیف میشود كه معادل محكومبه (بدهی ) و هزینههای اجرایی باشد اما هر گاه مال معرفیشده ارزش بیشتری داشته و قابل تجزیه نباشد، تمام آن توقیف خواهد شد. در این صورت چنانچه مال، غیرمنقول باشد، مقدار مشاعی از آن كه معادل محكومبه و هزینههای اجرایی باشد، توقیف میشود. نحوه توقیف اموال منقول اموال منقولی که خارج از محل سکونت یا محل کار محکومعلیه باشد، در صورتی توقیف میشود که دلایل کافی برای تعلق این اموال به محکومعلیه در دسترس باشد.اگر مال منقول در تصرف شخص دیگری غیر از محکومعلیه باشد و آن شخص نسبت به آن ادعای مالکیت داشته باشد یا اینکه شخص متصرف (شخص ثالث) آن مال را متعلق به دیگری معرفی کند، به عنوان مال محکومعلیه توقیف نخواهد شد البته اگر خلاف ادعای متصرف ثابت شود، او مسئول جبران خسارت محکومله خواهد بود. در اینجا مثالی جهت روشن شدن بیشتر ذکر می شود
مثلا محکوم له قصد توقیف خودرو محکوم علیه را دارد اولین اقدام برای توقیف اعلام شماره پلاک خودرو خواهد بود پس از اعلام شماره پلاک خودرو ، مدیر اجرا دستور توقیف خودرو را به ماموران انتظامی اعلام می نماید در صورتی که سند و کارت خودرو بنام بدهکار باشد خودرو توقیف می گردد در غیر اینصورت توقیف امکان پذیر نخواهد بود نحوه توقیف اموال منزل چگونه خواهد بود از اموال موجود در محل سکونت زن و شوهر، آنچه معمولاً و عادتاً مورد استفاده اختصاصی زن باشد، متعلق به زن و آنچه مورد استفاده اختصاصی مرد باشد، متعلق به شوهر و بقیه مشترک بین آنان محسوب میشود، البته قابل ذکر است که بیشتر اثاثیه منزل قابل توقیف نیست چون مقداری که مورد استقاده قرار می گیرد جزء مستثنیات دین است که نمی شود آنها را توقیف کرد ولی چنانچه مازاد بر مستثنیات باشد قابل توقیف است نحوه توقیف اموال که در مکان های بسته قرار دادر چگونه خواهد بود اگر مال منقول معرفیشده در جایی قرار گرفته باشد که درب آن بسته باشد و محکوم علیه یا نماینده وی از بازکردن درب مکان آن خودداری کند ، مامورین مراتب را صورت جلسه و به مدیر اجرای احکام اعلام می نمایند در این صورت مدیر اجرا اجازه شکستن و باز کردن درب را از دادستان در خواست می کند که پس از صدور دستور دادستان مأمور اجرای احکام با حضور مأموران انتظامی اقدام لازم را برای باز کردن درب و توقیف مال انجام میدهد هزینه باز کردن درب بر عهده محکوم علیه است و چنانچه در محل حضور نداشته باشد هزینه را موقتا باید محکوم له بپردازد ولی که می توان ان را نیز مطالبه کرد اما در مورد باز کردن محلی که کسی در آن نیست با حضور نماینده دادستان، درب باز خواهد شد. نحوه صورت برداری مال توقیفی مأمور اجرا قبل از توقیف اموال منقول باید صورتی که مشتمل بر اوصاف کامل اموال از قبیل نوع، عدد، وزن و اندازه که با تمام حروف و اعداد باشد را تنظیم کند همچنین لازم است در هر مورد، مشخصات و خصوصیاتی که معرف کامل مال باشد، نوشته شود. نحوه ارزیابی و کارشناسی مال منقول اموال منقول، حین توقیف ارزیابی میشود. قیمت اموال را محکومله و محکومعلیه با توافق یکدیگر تعیین میکنند و هر گاه با یکدیگر به توافق نرسند یا اینکه اصولاً حین توقیف حاضر نباشند، قیمت اموال توسط ارزیاب تعیین میشود.تعیین ارزیاب با توافق طرفین است و در صورت حاصل نشدن توافق یا حاضر نشدن محکومعلیه، مأمور اجرا از میان کارشناسان رسمی و در صورت نبودن کارشناسان رسمی از بین اشخاص معتمد و خبره، ارزیاب را معین میکند و هر گاه هنگام توقیف به ارزیاب دسترسی نباشد، قیمتی که محکومله تعیین میکند، برای توقیف مال ملاک عمل است. در حالت اخیر، مأمور اجرا نسبت به تعیین ارزیاب و تقویم مال به قید فوریت عمل خواهد کرد.نظریه ارزیاب بلافاصله به طرفین ابلاغ میشود و هر یک میتوانند ظرف سه روز از تاریخ ابلاغ ارزیابی، به آن اعتراض کنند. دادگاهی که حکم به وسیله آن اجرا میشود، به اعتراض رسیدگی میکند. هزینه ارزیابی و کارشناسی مال توقیفی بر عهده کیست دستمزد ارزیاب به وسیله مأمور اجرا تعیین می شود که پرداخت آن بر عهده محکومعلیه است.اموال منقول توقفشده درهمان جایی که هست، حفظ میشود، مگر آن که نقل اموال به محل دیگر ضرورت داشته باشد. اموال توقیفشده برای حفاظت به شخص مسئولی که حافظ نامیده میشود، سپرده خواهد شد. حافظ نسبت به این اموال امین محسوب میشود و حق ندارد از آن اموال به نفع خود استفاده کند یا آن را به کسی بدهد. نحوه توقیف مال محکوم علیه وقتی نزد شخص ثالث باشد به چه شکل انجام می شود هر گاه مال منقول متعلق به محکومعلیه نزد شخص ثالثی باشد (اعم از حقیقی و حقوقی) یا مورد درخواست توقیف طلبی باشد که محکومعلیه از شخص ثالث دارد، اخطار متضمن رونوشت اجراییه به شخص ثالث ابلاغ میشود و مراتب فوراً به محکومعلیه نیز ابلاغ میشود.شخص ثالث پس از ابلاغ مذکور نباید مال یا طلب توقیفشده را به محکومعلیه بدهد و باید طبق دستور مدیر اجرا عمل کند و در صورت تخلف، مسئول جبران خسارت وارده به محکومله خواهد بود. مثلا: محکوم علیه منزلی را از شخصی اجاره کرده و بابت اجاره و رهن مبلغی پول را به ودیعه نزد صاحب خانه داشته باشید در این صورت می تواند به طریقه فوق نسبت به توقیف ان اقدام کرد چگونگی توقیف اموال غیرمنقول توقیف اموال غیرمنقول، کاملاً با اموال منقول متفاوت است؛ مقررات مربوط به توقیف اموال غیرمنقول را میتوان در چند بخش، مورد بررسی قرار داد که عبارتند از: تذکر: برای توقیف مال غیر منقول محکوم له می بایست مشخصات ملک و پلاک ثبتی آن را در دست داشته باشید و برای معرفی به اجرا اقدام کند و در صورتی که شماره پلاک ثبتی را در دست نداشته باشد اجرای احکام و اداره ثبت ترتیب اثری به در خواست وی نخواهند داد البته راهی برای پیدا کردن پلاک ثبتی نیز وجود دارد مثلا می تواند به همسایه های ملکی که می خواهد توقیف کند مراجعه کند و پلاک ثبتی آنها رو بپرسد وقتی شماره پلاک املاک مجاور به ثبت اعلام شود ثبت می تواند از روی پلاک آنها زودتر به نتیجه برسد و این بستگی به اداره ثبت و صاحبان املاک مجاور بستگی خواهد داشت 1- توقیف اموال غیرمنقول ثبتشده بر اساس ماده 99 قانون اجرای احکام مدنی، توقیف مال غیر منقولی که داری پلاک ثبتی هستند بر عهده اداره ثبت اسناد ، محلی است که ملک در آن واقع شده است لذا بر این اساس و پس از درخواست محکوم له ، مدیر اجرا دستور توقیف و بازداشت ملک را به به اداره ثبت محلی که مال غیرمنقول در آنجا واقع است، اعلام می نماید و اداره ثبت بر طبق ماده 100 همین قانون در صورتی که آن مال، به نام محکومعلیه به ثبت رسیده باشد، بازداشت آن مال را در «دفتر املاک» درج میکند و نتیجه را به اجرای احکام اعلام می نماید 2- توقیف اموال غیرمنقول ثبتنشده (فاقد سابقه ثبت) در بعضی از مناطق کشور، ممکن است اشخاص، به ثبت اموال غیرمنقول خود اقدام نکرده باشند؛ برای مثال ممکن است شخصی، قهوهخانهای در بین راه بسازد و در آن فعالیت کند و اقدامی نیز برای ثبت آن انجام ندهد؛ به همین دلیل کاملاً طبیعی است که این مال غیرمنقول، هیچگونه سابقه ثبتی نداشته باشد. توقیف چنین اموالی (اموال غیرمنقول فاقد سابقه ثبت) زمانی مجاز است که محکومعلیه، در آن «تصرف مالکانه» داشته یا اینکه به موجب حکم نهایی، مالک آن مال شناخته شده باشد. البته اگر به موجب حکمی، محکومعلیه مالک آن مال شناخته شده اما آن حکم، هنوز نهایی نشده باشد، میتوان آن مال را به عنوان اموال متعلق به محکومعلیه توقیف کرد اما تا زمانی که حکم مذکور (که محکومعلیه را مالک شناخته است) نهایی نشود، مال غیرمنقول، فقط در توقیف میماند و محکومله نمیتواند درخواست کند که از این مال، محکومبه به او پرداخت شود. 3- توقیف عواید مال غیرمنقول بر طبق ماده 102 قانون اجرای احکام مدنی، اگر مال غیرمنقول، عوایدی داشته باشد، به قدری که عواید یک سال آن، برای پرداخت محکومبه و هزینههای اجرایی کافی باشد، عینِ (خودِ) مال توقیف نمیشود و فقط عواید آن مال، مورد توقیف قرار میگیرد تا محکومبه از آن پرداخت شود؛ البته به شرط آن که محکومعلیه به اینکار راضی باشد. 4- ارزیابی اموال غیرمنقول بر اساس ماده 110 قانون اجرای احکام مدنی، ارزیابی اموال غیرمنقول، بر اساس همان مقرراتی است که بر طبق آنها، ارزیابی اموال منقول انجام میشود. |
